Deregulacja ochrony środowiska dla przedsiębiorców – co może zmienić się w pozwoleniach i kontrolach

deregulacja ochrony środowiska dla przedsiębiorców

Deregulacja ochrony środowiska dla przedsiębiorców to temat, który w projekcie UDER44 połączono z uproszczeniem procedur dotyczących pozwoleń zintegrowanych oraz zmianami w kontrolach środowiskowych. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji Prawa ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw 4 sierpnia 2026 r. Założeniem jest ograniczenie wybranych obciążeń administracyjnych, bez rezygnacji z wymagań związanych z ochroną środowiska.

Trzeba jednak wyraźnie oddzielić projektowane rozwiązania od przepisów już obowiązujących. Na etapie przygotowania tego materiału nie potwierdzono ostatecznego tekstu ustawy, jej ogłoszenia ani wejścia w życie. Poniżej przedstawiono więc założenia projektu, znaczenie konkluzji BAT oraz planowane uprawnienia podmiotów kontrolowanych. Konkretne obowiązki mogą zależeć od rodzaju instalacji, właściwego organu, branży i trybu postępowania.

Deregulacja ochrony środowiska dla przedsiębiorców – na jakim etapie są zmiany?

Projekt UDER44 został przyjęty przez Radę Ministrów 4 sierpnia 2026 r. i obejmuje nowelizację Prawa ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw. W komunikacie ministerialnym wskazano, że celem jest uproszczenie zasad dotyczących pozwoleń zintegrowanych i ograniczenie obciążeń administracyjnych po stronie przedsiębiorców oraz organów.

Najważniejsze propozycje dotyczą trzech obszarów. Pierwszy to sposób postępowania po publikacji nowych konkluzji BAT. Drugi obejmuje procedurę związaną z pozwoleniem zintegrowanym. Trzeci dotyczy kontroli ochrony środowiska, a dokładniej możliwości zgłaszania uwag do protokołu przed zakończeniem postępowania.

Na tym etapie właściwe jest posługiwanie się określeniami „projekt” i „proponowane zmiany”. Sam komunikat o przyjęciu projektu przez Radę Ministrów nie potwierdza, że rozwiązania stały się obowiązującym prawem. Nie należy więc zakładać, że nowe zasady można już stosować w konkretnej sprawie ani że wszystkie zapowiadane rozwiązania zostaną przyjęte w niezmienionym kształcie.

Pozwolenie zintegrowane – co ma zostać uproszczone?

Projekt przewiduje odejście od dodatkowej analizy warunków pozwolenia zintegrowanego po publikacji nowych konkluzji BAT w dotychczasowym modelu. Analiza wymagań ma być przeprowadzana przy rozpatrywaniu wniosku o wydanie albo zmianę pozwolenia. Ma to ograniczyć odrębne czynności administracyjne wykonywane po pojawieniu się nowych wymagań.

Planowany mechanizm zakłada, że organ poinformuje prowadzącego instalację o nowych wymaganiach i wezwie go do podjęcia jednego z dwóch działań. Przedsiębiorca ma móc:

  • złożyć wniosek o zmianę pozwolenia zintegrowanego;
  • przedstawić analizę wskazującą, że dostosowanie instalacji nie jest konieczne.

Druga możliwość nie oznacza automatycznego zwolnienia z wymagań. Analiza ma uzasadniać, dlaczego instalacja nie wymaga dostosowania. Jeżeli organ nie zgodzi się z przedstawionym stanowiskiem, zgodnie z opisem projektu może wezwać prowadzącego instalację do wystąpienia z wnioskiem o zmianę pozwolenia.

Praktyczne znaczenie propozycji polega więc nie na zniesieniu obowiązków środowiskowych, lecz na zmianie sposobu organizacji postępowania. Większa odpowiedzialność za przygotowanie oceny własnej instalacji może spocząć na przedsiębiorcy. Jednocześnie nie można przyjmować, że identyczny schemat będzie dotyczył każdej instalacji. Zakres obowiązków może zależeć od jej rodzaju i właściwego organu.

Konkluzje BAT dla firmy – co pozostaje bez zmian?

Konkluzje BAT pozostają ważnym punktem odniesienia dla pozwoleń zintegrowanych. Z obowiązującego tekstu jednolitego Prawa ochrony środowiska wynika, że pozwolenie powinno uwzględniać między innymi wymagania dotyczące emisji i monitorowania wynikające z konkluzji BAT. Istotny jest także sposób osiągania wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości.

Oznacza to, że projektowane uproszczenie nie powinno być rozumiane jako odejście od standardów środowiskowych ani od wymagań związanych z najlepszymi dostępnymi technikami. Zmiana ma dotyczyć przede wszystkim procedury po publikacji nowych konkluzji, a nie samego znaczenia wymagań dotyczących emisji, monitorowania i ochrony środowiska.

Według projektu organ ma poinformować prowadzącego instalację o nowych wymaganiach w terminie do 60 dni od publikacji nowych konkluzji BAT. Następnie przedsiębiorca ma wybrać między wnioskiem o zmianę pozwolenia a przedstawieniem analizy potwierdzającej, że dostosowanie instalacji nie jest konieczne.

Tak przygotowana analiza nie musi jednak wiązać organu. Jeżeli organ uzna, że stanowisko przedsiębiorcy nie jest wystarczające, może wezwać go do złożenia wniosku o zmianę pozwolenia. Nie można też zakładać, że sama publikacja nowych konkluzji automatycznie oznacza konieczność zmiany każdej instalacji. Ocena powinna uwzględniać wymagania odnoszące się do konkretnej instalacji, w tym emisji, monitorowania i warunków pozwolenia.

Kontrola ochrony środowiska i protokół – nowe uprawnienia kontrolowanego

Drugim ważnym elementem projektu są zmiany dotyczące protokołu kontroli. Podmiot kontrolowany ma otrzymać więcej czasu na zapoznanie się z jego treścią oraz możliwość zgłoszenia uwag przed zakończeniem postępowania. To istotna różnica względem sytuacji, w której ustalenia protokołu pozostają jedynym przedstawieniem stanowiska organu przed dalszym biegiem sprawy.

Uwagi powinny odnosić się do konkretnych ustaleń zawartych w protokole. Z punktu widzenia przejrzystości postępowania znaczenie będzie miało przedstawienie stanowiska w sposób pozwalający organowi ocenić, których zapisów dotyczą zastrzeżenia i dlaczego wymagają ponownego rozważenia. Projekt nie przesądza jednak w przedstawionym materiale wszystkich wymogów formalnych takiego zgłoszenia.

Według opisu projektu organ ma mieć 7 dni na rozpatrzenie uwag. Jeżeli zostaną uznane za zasadne, protokół ma zostać zmieniony albo uzupełniony. W ten sposób przedsiębiorca ma uzyskać możliwość wyjaśnienia nieścisłości jeszcze przed zakończeniem postępowania.

Nie potwierdzono natomiast dokładnego terminu, jaki kontrolowany będzie miał na przekazanie uwag. Dlatego przed zastosowaniem projektowanej procedury trzeba będzie sprawdzić ostateczne brzmienie przepisów, właściwy organ oraz konkretny tryb kontroli. Opisywana możliwość nie powinna być traktowana jako obowiązujące już uprawnienie.

Co przedsiębiorca powinien sprawdzić przed zastosowaniem nowych zasad?

Przedsiębiorca śledzący zmiany może uporządkować najważniejsze kwestie w kilku krokach. Taka lista ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje analizy konkretnego postępowania.

  1. Sprawdzić status legislacyjny projektu. Należy ustalić, czy projekt UDER44 został przekształcony w ustawę, czy została ona ogłoszona oraz czy przepisy weszły w życie.
  2. Ustalić właściwy organ i tryb sprawy. Znaczenie może mieć rodzaj instalacji, organ prowadzący postępowanie oraz rodzaj kontroli środowiskowej.
  3. Zweryfikować wymagania dotyczące instalacji. Analiza powinna odnosić się do warunków pozwolenia oraz wymagań dotyczących emisji i monitorowania wynikających z konkluzji BAT.
  4. Sprawdzić formalne zasady uwag do protokołu. Po opublikowaniu ostatecznych przepisów trzeba potwierdzić sposób, termin i zakres zgłoszenia stanowiska.
  5. Uwzględnić specyfikę branży. Zakres obowiązków może różnić się zależnie od rodzaju instalacji, właściwego organu, kontroli i prowadzonej działalności.

Takie uporządkowanie informacji pomaga oddzielić to, co wynika z projektu, od tego, co jest już obowiązującym wymogiem. Nie przesądza jednak, jakie działanie powinien podjąć konkretny przedsiębiorca.

Ryzyka i ograniczenia reformy – co nadal wymaga weryfikacji?

Najważniejszym ograniczeniem jest status opisywanych rozwiązań. Research potwierdza przyjęcie projektu UDER44 przez Radę Ministrów, ale nie potwierdza ostatecznego tekstu ustawy, jej ogłoszenia ani wejścia w życie. Z tego powodu nie należy przedstawiać projektu jako obowiązującej deregulacji.

Drugie ryzyko dotyczy nadinterpretacji pojęcia uproszczenia. Projekt nie oznacza automatycznego zniesienia wymagań środowiskowych ani obowiązków wynikających z konkluzji BAT. Nie można też zakładać, że przedstawienie analizy przez przedsiębiorcę zawsze zakończy sprawę bez zmiany pozwolenia. Organ zachowuje możliwość zakwestionowania takiej analizy.

Wymaga weryfikacji również dokładny termin na zgłoszenie uwag do protokołu kontroli. Dostępne informacje wskazują na możliwość zgłoszenia uwag przed zakończeniem postępowania oraz na 7 dni dla organu na ich rozpatrzenie, ale nie potwierdzają wystarczająco precyzyjnie terminu po stronie kontrolowanego.

Nie zweryfikowano także praktycznych skutków reformy, takich jak faktyczne skrócenie postępowań, liczba zmienianych pozwoleń czy wpływ zmian na koszty przedsiębiorstw. Dlatego przed podjęciem działań w konkretnej sprawie należy sprawdzić obowiązujące przepisy i okoliczności danego postępowania.

Projekt UDER44 ma uprościć procedurę związaną z pozwoleniami zintegrowanymi, zmienić sposób postępowania po publikacji nowych konkluzji BAT oraz zwiększyć możliwość zgłaszania uwag do protokołu kontroli. Najważniejsza praktyczna zmiana ma polegać na wyborze między wnioskiem o zmianę pozwolenia a analizą uzasadniającą brak potrzeby dostosowania instalacji. Nie oznacza to jednak zniesienia wymagań środowiskowych ani automatycznego związania organu stanowiskiem przedsiębiorcy. Dopiero ogłoszony i obowiązujący tekst przepisów pozwoli ocenić dokładne terminy, formalności i zakres zastosowania. Sprawdź inne materiały Łączy nas Biznes i rozwijaj firmę w oparciu o praktyczną, aktualną wiedzę.

Udostępnij

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

For security, use of Google's reCAPTCHA service is required which is subject to the Google Privacy Policy and Terms of Use.

Zadzwoń