Sama wielkość przedsiębiorstwa nie przesądza o tym, czy trzeba złożyć informację TPR. Mikro- i mała firma może podlegać analizie, jeżeli realizuje transakcje z podmiotami powiązanymi, a dana transakcja wiąże się z obowiązkiem sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych albo korzystaniem z określonego zwolnienia dokumentacyjnego. Dlatego pierwszym krokiem nie powinno być szukanie uproszczonego formularza, lecz ustalenie, czy obowiązek w ogóle występuje.
W tym artykule porządkujemy najważniejsze kwestie: moment powstania obowiązku, termin złożenia, wybór między TPR-C i TPR-P, zakres danych do przygotowania oraz zapowiadane uproszczenia dotyczące informacji składanych za 2026 rok. Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć, że opis uproszczeń opiera się na projekcie przyjętym przez Radę Ministrów. Przed zastosowaniem tych rozwiązań konieczna jest ponowna weryfikacja ostatecznego stanu prawnego.
Czym jest informacja TPR i kogo może dotyczyć
Informacja TPR jest związana z cenami transferowymi, czyli rozliczeniami między podmiotami powiązanymi. Zasadą ogólną jest stosowanie warunków rynkowych — takich, jakie mogłyby ustalić podmioty niezależne. W praktyce oznacza to, że także niewielka firma powinna zwrócić uwagę na transakcje zawierane z podmiotami, z którymi łączą ją określone powiązania.
Informację TPR składa podmiot powiązany, który sporządza lokalną dokumentację cen transferowych albo realizuje transakcje objęte określonym zwolnieniem z obowiązku sporządzenia takiej dokumentacji. Nie należy utożsamiać samego obowiązku złożenia TPR z obowiązkiem przygotowania lokalnej dokumentacji. Są to powiązane, ale odrębne elementy analizy.
Od czego zacząć analizę obowiązku
Najbezpieczniej rozpocząć od trzech pytań:
- Czy firma realizowała transakcje z podmiotami powiązanymi?
- Czy transakcje mogą być objęte obowiązkiem sporządzenia lokalnej dokumentacji albo określonym zwolnieniem dokumentacyjnym?
- Czy informacje o powiązaniach i transakcjach są kompletne, także poza danymi księgowymi?
Status mikro- lub małego przedsiębiorcy nie oznacza automatycznego zwolnienia z TPR ani z dokumentacji cen transferowych. Ocenę trzeba oprzeć na rzeczywistych powiązaniach, rodzaju transakcji, dokumentach i właściwych przepisach.
Kiedy mała firma składa TPR
Co do zasady informację TPR składa się do właściwego naczelnika urzędu skarbowego do końca jedenastego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Termin nie jest więc liczony automatycznie od końca roku kalendarzowego. Punktem wyjścia jest konkretny rok podatkowy danego podatnika.
Ma to znaczenie dla przedsiębiorstw, których rok podatkowy nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym. Bez znajomości daty zakończenia tego roku nie można wskazać uniwersalnego dnia złożenia informacji. Nietypowe sytuacje, w tym skrócony rok podatkowy, mogą wymagać odrębnej analizy.
Termin a rok podatkowy
Informację składa się wyłącznie elektronicznie, przez bramkę e-Deklaracje. Dostępna jest także możliwość wypełnienia jej online w e-Urzędzie Skarbowym przy użyciu odpowiednich metod uwierzytelnienia. Sama wysyłka nie powinna być jednak traktowana jako początek prac.
Wcześniej warto ustalić, czy istnieją powiązania, zidentyfikować transakcje, zebrać dokumentację i uzgodnić zakres odpowiedzialności. Dzięki temu termin jedenastu miesięcy pozostaje terminem końcowym procesu, a nie momentem rozpoczęcia poszukiwania danych. Przy obliczaniu terminu trzeba również sprawdzić ewentualne przepisy przejściowe i szczególne zasady dotyczące konkretnego roku.
TPR-C czy TPR-P — który formularz wybrać
Podstawowe rozróżnienie formularzy wynika z rodzaju podatnika. TPR-C jest formularzem dla osób prawnych, natomiast TPR-P dotyczy osób fizycznych. Wybór formularza powinien więc wynikać z formy podatnika, a nie z wielkości firmy, liczby pracowników czy sposobu prowadzenia księgowości.
W styczniu 2026 roku opublikowano formularze TPR-C(6) i TPR-P(6). Ich zakres zastosowania obejmuje rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2024 roku. Nie oznacza to jednak, że konkretny wzór można zastosować bez sprawdzenia roku podatkowego i aktualnych zasad.
Wybór według formy podatnika
Przed rozpoczęciem wypełniania należy potwierdzić jednocześnie trzy elementy: formę podatnika, właściwy rok podatkowy oraz aktualność formularza. Sam wybór TPR-C albo TPR-P nie określa jeszcze wszystkich danych, które trzeba przygotować. Zakres pól należy sprawdzić w aktualnym wzorze, właściwych rozporządzeniach i instrukcjach.
Jakie dane przygotować przed wypełnieniem formularza
Źródła ogólne pozwalają bezpiecznie wskazać kategorie informacji, ale nie uzasadniają tworzenia zamkniętej listy wszystkich pól formularza. Zakres danych zależy od właściwej wersji TPR oraz sytuacji podatnika. Przygotowania warto podzielić na kilka pakietów, aby ograniczyć ryzyko pominięcia informacji znajdujących się poza księgami.
Cztery pakiety robocze
- Dane formalne podatnika. Należy przygotować informacje potrzebne do identyfikacji firmy, ustalenia formy podatnika i wskazania właściwego formularza.
- Mapa powiązań. Powinna obejmować podmioty powiązane, z którymi firma realizowała transakcje. Tego zakresu nie zawsze da się odtworzyć wyłącznie z ksiąg rachunkowych.
- Rejestr transakcji kontrolowanych. Warto zebrać rodzaj transakcji, jej wartości oraz informacje o rzeczywistym przebiegu rozliczeń. Rejestr powinien być możliwy do porównania z księgami i innymi ewidencjami.
- Dokumentacja cen transferowych. Należy ustalić, czy lokalna dokumentacja jest dostępna, czy zastosowano zwolnienie oraz jakie metody ustalania cen wykorzystano.
Przed przekazaniem danych księgowości lub doradcy dobrze jest porównać rejestr transakcji z dokumentacją podatkową. Szczególnej uwagi wymagają informacje o charakterze transakcji, powiązaniach i metodach cen transferowych, ponieważ mogą nie wynikać wprost z zapisów księgowych.
Uproszczenia dla mikro- i małych przedsiębiorców w 2026 roku
Ministerstwo Finansów poinformowało o projekcie zakładającym uproszczenia dotyczące informacji TPR składanych za 2026 rok. Jednym z zapowiedzianych rozwiązań ma być rezygnacja z obowiązku podawania przez mikro- i małych przedsiębiorców wskaźników opisujących sytuację finansową firmy.
Komunikat wskazuje również na planowane uproszczenie podpisywania informacji, w tym przez pełnomocnika przedsiębiorcy na zasadach analogicznych do innych deklaracji. Dla małych firm może to zmniejszyć obciążenie organizacyjne związane z samą czynnością podpisania formularza.
Co wymaga ponownej weryfikacji
Na etapie przygotowywania materiału są to rozwiązania zapowiedziane lub projektowane, a nie podstawa do automatycznego pomijania określonych danych. Przekazany komunikat opisuje projekt ustawy przyjęty przez Radę Ministrów. Przed zastosowaniem zmian trzeba potwierdzić:
- ostateczne brzmienie ustawy;
- datę jej ogłoszenia;
- datę wejścia w życie;
- zakres formularzy objętych zmianami;
- faktyczne zastosowanie przepisów do informacji składanej przez konkretnego podatnika.
Ograniczenie części wskaźników finansowych nie oznacza zniesienia całego obowiązku raportowania TPR. Nadal może być konieczne ustalenie powiązań, transakcji, dokumentacji i metod ustalania cen. Sama nazwa „mikro-” lub „mały” również nie przesądza o zastosowaniu uproszczenia.
Jak podzielić pracę między firmę, księgowość i doradcę
Przygotowanie TPR wymaga połączenia danych księgowych z informacjami o relacjach właścicielskich, charakterze transakcji i dokumentacji cen transferowych. Z tego powodu warto wcześniej ustalić, kto zbiera poszczególne informacje i kto zatwierdza ich kompletność. Taki podział pracy jest rekomendacją organizacyjną, a nie dodatkowym wymogiem wskazanym wprost przez źródła.
Podział odpowiedzialności za dane
- Firma, właściciel albo zarząd potwierdzają informacje o powiązaniach oraz rzeczywistym przebiegu transakcji.
- Księgowość może uporządkować dane wynikające z ksiąg i rejestrów oraz pomóc uzgodnić wartości transakcji.
- Doradca, jeżeli został zaangażowany, może wspierać analizę cen transferowych, dokumentacji i końcową weryfikację formularza.
Praktyczny przebieg pracy może obejmować wyznaczenie osoby kontaktowej, potwierdzenie formy prawnej i roku podatkowego, zebranie mapy powiązań, przygotowanie rejestru transakcji oraz uzgodnienie danych z księgami. Przed wysyłką warto porównać formularz z rejestrem i dokumentacją, a następnie zachować potwierdzenie złożenia.
Nie należy zakładać, że księgowość ma pełny obraz powiązań lub metod cen transferowych. Właściciel albo zarząd powinien przekazać informacje, których nie ma w ewidencjach księgowych, i potwierdzić, że rejestr obejmuje rzeczywiste rozliczenia.
Najważniejsze ryzyka i ograniczenia poradnika
Największym ryzykiem jest potraktowanie statusu mikro- lub małego przedsiębiorcy jako automatycznego zwolnienia. Wielkość firmy nie zastępuje analizy powiązań, rodzaju transakcji, dokumentacji i ewentualnych zwolnień. Również zapowiedziane ograniczenie części wskaźników finansowych nie oznacza rezygnacji z całego raportowania TPR.
Ogólne zasady mogą nie wystarczyć w przypadku reorganizacji, sukcesji, skróconego roku podatkowego lub specyficznych, wieloetapowych transakcji. Takie sytuacje wykraczają poza bezpieczny zakres ogólnego poradnika i wymagają sprawdzenia dokumentów oraz aktualnych przepisów.
Zakres artykułu a indywidualna analiza
Ten materiał opisuje ogólne zasady i organizację pracy. Nie zastępuje oceny konkretnego stanu faktycznego ani indywidualnej porady podatkowej. Przed wykorzystaniem zapowiadanych uproszczeń trzeba potwierdzić ostateczny akt prawny, jego wejście w życie oraz zastosowanie do właściwego formularza i roku podatkowego. Warto także sprawdzić aktualne instrukcje i rozporządzenia, zamiast opierać się wyłącznie na ogólnym opisie.
Ustalenie obowiązku TPR zaczyna się od analizy powiązań i transakcji, a nie od samej wielkości firmy. Następnie trzeba ustalić właściwy rok podatkowy, termin oraz formularz: TPR-C dla osoby prawnej albo TPR-P dla osoby fizycznej. Dane najlepiej gromadzić etapami — formalnie, według powiązań, transakcji i dokumentacji. Zapowiedziane uproszczenia na 2026 rok mogą ograniczyć część pracy, lecz wymagają potwierdzenia w ostatecznych przepisach. Sprawdź inne materiały Łączy nas Biznes i rozwijaj firmę w oparciu o praktyczną, aktualną wiedzę.
