Sprzedaż żywności przez internet 2026 wymaga od przedsiębiorców uważnego podejścia do opisów produktów, danych sprzedawców i procedur współpracy z platformami. Od 16 września 2026 r. obowiązuje nowelizacja ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, która rozszerza uprawnienia IJHARS wobec żywności oferowanej i sprzedawanej online.
Zmiana ma znaczenie zarówno dla właściciela własnego sklepu, jak i dla sprzedawcy korzystającego z marketplace’u. W praktyce trzeba sprawdzać, czy informacje o produkcie są dostępne przed zakupem, kompletne i zgodne z aktualną etykietą. Jednocześnie należy pamiętać, że zakres obowiązków zależy od rodzaju żywności, modelu sprzedaży oraz roli przedsiębiorcy. Poniższy materiał ma charakter edukacyjny. Przed publikacją i wdrożeniem procedur trzeba ponownie sprawdzić aktualność przepisów.
Co zmieniło się od 16 września 2026 r.?
Od wskazanej daty obowiązuje nowelizacja ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Rozszerza ona kompetencje IJHARS w odniesieniu do żywności oferowanej przez internet. Nie chodzi wyłącznie o tradycyjnie rozumianą kontrolę miejsca prowadzenia działalności. Przedmiotem zainteresowania mogą być także informacje prezentowane w sklepie internetowym lub na platformie sprzedażowej.
Wojewódzki inspektor IJHARS może wszcząć postępowanie wyjaśniające, jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie, że informacje o środku spożywczym są nieprawdziwe, niepełne albo udostępniane w niewłaściwy sposób. Takie postępowanie może zostać rozpoczęte bez wcześniejszej kontroli. Dla przedsiębiorcy oznacza to potrzebę bieżącego porządkowania ofert, a nie tylko reagowania na fizyczną wizytę inspektora.
Zakres nowych kompetencji IJHARS
Nowe uprawnienia dotyczą przede wszystkim możliwości weryfikowania jakości handlowej i sposobu udostępniania informacji o żywności w środowisku internetowym. W praktyce ryzyko może pojawić się wtedy, gdy karta produktu nie odpowiada opakowaniu, pomija istotne informacje albo przedstawia dane w sposób niepełny.
Trzeba jednak oddzielić zakres działania IJHARS od nadzoru sanitarnego. Rozszerzenie kompetencji inspekcji jakości handlowej nie oznacza, że IJHARS przejmuje wszystkie zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Konkretna ocena zależy od produktu, modelu działalności i aktualnego brzmienia przepisów.
Informacje o żywności w sklepie internetowym
Przy sprzedaży żywności opakowanej na odległość obowiązkowe informacje o produkcie, z wyjątkiem daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia, powinny być dostępne przed zawarciem transakcji. Zasada ta wpływa bezpośrednio na sposób tworzenia kart produktów. Klient powinien móc zapoznać się z wymaganymi danymi jeszcze przed złożeniem zamówienia.
Nie oznacza to, że każda oferta powinna korzystać z jednej identycznej listy informacji. Zakres obowiązkowych danych zależy od kategorii żywności, a przepisy sektorowe mogą uzupełniać ogólne wymagania. Dlatego przedsiębiorca powinien ustalić, jakie dane są wymagane dla konkretnego produktu, zamiast stosować uproszczony wzór do całego asortymentu.
Karta produktu przed zakupem
Podstawą organizacji oferty powinno być porównanie danych widocznych online z aktualnym opakowaniem albo dokumentacją dostawcy. Szczególną uwagę warto zwrócić na skład i alergeny, ponieważ ich pominięcie lub niezgodność z aktualną etykietą może prowadzić do powstania niepełnej albo niespójnej informacji o produkcie.
Przedsiębiorca powinien sprawdzić przede wszystkim:
- czy wymagane informacje są dostępne przed zawarciem transakcji;
- czy opis jest czytelny i zgodny z aktualną etykietą;
- czy skład i alergeny odpowiadają opakowaniu lub dokumentacji dostawcy;
- czy po zmianie receptury albo etykiety zaktualizowano kartę produktu;
- czy oferta nie przedstawia ogólnego szablonu zamiast danych właściwych dla konkretnej żywności.
Pomocne jest prowadzenie kontroli wersji opisów. Jeżeli dostawca przekaże nową etykietę, zmiana nie powinna kończyć się wyłącznie na podmianie grafiki. Należy sprawdzić również tekstową kartę produktu, informacje wykorzystywane w marketplace’ach i dane pojawiające się w procesie zamówienia. Zgodność opisu z etykietą jest ważnym elementem organizacji sprzedaży, ale sama w sobie nie przesądza o pełnej zgodności całej działalności z prawem.
Jakie dane może przekazać marketplace?
Nowelizacja ma znaczenie także dla operatorów platform internetowych. IJHARS może żądać od właścicieli i operatorów platform danych umożliwiających identyfikację sprzedawcy konkretnego produktu. Dane mają być przekazane nieodpłatnie, pisemnie i w terminie wskazanym przez organ.
Jest to istotne w modelu marketplace, w którym platforma udostępnia miejsce wielu przedsiębiorcom. Sama obecność produktu na platformie nie powinna zacierać informacji o tym, kto faktycznie oferuje dany towar. Dla operatora ważne staje się więc uporządkowanie danych sprzedawców, a dla przedsiębiorcy — podawanie aktualnych i prawidłowych informacji przy rejestracji oraz prowadzeniu oferty.
Identyfikacja sprzedawcy i współpraca z organem
Zgodnie z art. 30 Aktu o usługach cyfrowych operator platformy umożliwiającej konsumentom zawieranie umów na odległość z przedsiębiorcami powinien pozyskiwać, jeżeli mają zastosowanie, między innymi nazwę, adres, numer telefonu i adres e-mail sprzedawcy, informacje rejestrowe, dane rachunku płatniczego oraz oświadczenie o zgodności oferowanych produktów z prawem.
Nie oznacza to jednak, że IJHARS automatycznie zażąda całego katalogu danych wynikającego z DSA w każdej sprawie. Zakres żądania wynika z konkretnego postępowania i podstawy prawnej. DSA oraz uprawnienia IJHARS trzeba traktować jako odrębne kwestie: platforma ma obowiązki identyfikacyjne, natomiast organ może zwrócić się o dane potrzebne do ustalenia sprzedawcy konkretnego produktu.
Praktycznie warto ustalić, kto w firmie odpowiada za odbieranie i obsługę takich żądań. Znaczenie ma także możliwość szybkiego odtworzenia danych przypisanych do konkretnej oferty, konta oraz okresu sprzedaży. Sprawna identyfikacja nie zastępuje poprawności oferty, ale ogranicza ryzyko chaosu organizacyjnego podczas wyjaśniania sprawy.
Checklist przygotowania sklepu do kontroli ofert
Poniższa lista ma charakter organizacyjny. Nie jest urzędowym formularzem ani gwarancją przejścia kontroli. Jej celem jest uporządkowanie podstawowych czynności związanych z ofertami żywności i współpracą z marketplace’em.
Kontrola treści ofert
Przegląd warto rozpocząć od zinwentaryzowania aktywnych ofert. Następnie należy ustalić, jakie informacje klient widzi przed zakupem i czy odpowiadają one konkretnemu produktowi. Weryfikacja nie powinna ograniczać się do najlepiej sprzedających się pozycji, ponieważ problem może dotyczyć także ofert rzadziej aktualizowanych.
- Utwórz aktualną listę aktywnych ofert żywności.
- Sprawdź informacje widoczne przed zawarciem transakcji.
- Porównaj opisy, skład i alergeny z opakowaniem albo dokumentacją dostawcy.
- Ustal właściciela procesu aktualizacji kart produktów.
- Zachowuj historię zmian opisów i danych produktowych.
Historia zmian pomaga ustalić, kiedy oferta została zaktualizowana i na podstawie jakich informacji. Nie eliminuje ryzyka błędu, ale ułatwia znalezienie miejsca, w którym powstała rozbieżność. Szczególnej uwagi wymagają zmiany receptury, etykiety, dostawcy lub sposobu prezentacji produktu na platformie.
Procedura współpracy
Sklep korzystający z marketplace’u powinien mieć również procedurę obsługi zapytań platformy oraz organu. Powinna ona wskazywać osoby odpowiedzialne za kontakt, sposób weryfikacji żądania i miejsce przechowywania danych sprzedawcy. W przypadku platformy wielosprzedawczej trzeba dodatkowo zadbać o przypisanie konkretnej oferty do właściwego przedsiębiorcy.
- Uporządkuj dane identyfikacyjne sprzedawców i ofert.
- Ustal ścieżkę odpowiadania na pisemne żądania organu.
- Określ, kto aktualizuje dane po zmianie przedsiębiorcy lub oferty.
- Oddziel proces jakości informacji produktowych od procesu identyfikacji sprzedawcy.
Sprzedaż online może wiązać się także z obowiązkami wobec Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zależnie od sposobu prowadzenia działalności i miejsca przechowywania produktów. Materiał tej inspekcji wykorzystany w researchu pochodzi z 2021 r., dlatego przed wdrożeniem procedury sanitarnej trzeba potwierdzić jego aktualność we właściwym organie.
Ryzyka dla marketplace’u i sprzedawcy
Ryzyka w sprzedaży żywności online dotyczą nie tylko samej treści opisu. Problem może powstać także wtedy, gdy platforma nie potrafi szybko ustalić, kto oferuje konkretny produkt, albo gdy sprzedawca nie ma procedury reagowania na pytania dotyczące oferty.
Ryzyka informacyjne i organizacyjne
Do najważniejszych ryzyk należą nieprawdziwe, niepełne lub niewłaściwie udostępniane informacje. W praktyce może chodzić o rozbieżność między kartą produktu a opakowaniem, brak aktualizacji po zmianie receptury albo niespójność danych w sklepie i na marketplace’ie.
- Niepełne informacje dostępne przed zakupem.
- Rozbieżność między opisem internetowym a aktualną etykietą.
- Brak możliwości szybkiej identyfikacji sprzedawcy.
- Opóźniona lub niepełna współpraca z IJHARS.
- Niejasny podział obowiązków między platformą a sprzedawcą.
IJHARS może prowadzić postępowanie wyjaśniające bez wcześniejszej kontroli, dlatego audyt ofert powinien być działaniem bieżącym. Nie można jednak przesądzać, że każde uchybienie automatycznie doprowadzi do określonej sankcji. Skala ryzyka zależy od rodzaju naruszenia, modelu sprzedaży, rodzaju produktu i aktualnej podstawy prawnej. Wysokości kar nie należy oceniać bez odniesienia do konkretnego naruszenia i właściwych przepisów.
Ważne jest również rozdzielenie odpowiedzialności platformy i sprzedawcy. Marketplace może mieć obowiązki dotyczące identyfikowalności przedsiębiorców, ale nie oznacza to automatycznie, że przejmuje wszystkie obowiązki związane z informacjami o żywności. Z kolei sprzedawca nie powinien zakładać, że obecność oferty na platformie zapewnia zgodność z wymaganiami dotyczącymi znakowania lub bezpieczeństwa żywności.
Granice odpowiedzialności i kiedy potrzebna jest konsultacja
Opisane zasady nie tworzą kompletnej instrukcji dla każdej firmy. Obowiązki zależą od rodzaju produktu, modelu sprzedaży oraz roli przedsiębiorcy. Inaczej może wyglądać sytuacja producenta, importera, dystrybutora i pośrednika. Znaczenie ma także to, czy przedsiębiorca prowadzi własny sklep, korzysta z marketplace’u oraz gdzie przechowuje żywność.
Zakres zależny od sytuacji przedsiębiorcy
Przed wdrożeniem procedur należy sprawdzić aktualny tekst ustawy, regulacje dotyczące konkretnej kategorii żywności oraz wymagania związane z modelem działalności. W razie wątpliwości dotyczących konkretnego produktu lub procesu potrzebna może być konsultacja odpowiednia do zakresu problemu. Nadzór IJHARS nad jakością handlową i zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej dotyczą różnych obszarów, dlatego nie należy ich utożsamiać.
Checklistę warto traktować jako narzędzie porządkowania pracy, a nie gwarancję braku kary, blokady oferty, reklamacji lub odpowiedzialności. Przed publikacją materiału i przed zastosowaniem opisanych rozwiązań trzeba ponownie sprawdzić, czy przepisy nie zostały zmienione.
Najważniejsze wnioski są trzy: od 16 września 2026 r. IJHARS ma szersze możliwości działania wobec internetowej sprzedaży żywności; informacje o produkcie powinny być dostępne przed zakupem i porównywane z aktualną etykietą; sklep oraz marketplace powinny mieć uporządkowane dane sprzedawcy i procedury współpracy. Zakres wymagań zawsze zależy jednak od konkretnego produktu i modelu działalności. Ten materiał ma charakter edukacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej, sanitarnej ani biznesowej. Sprawdź inne materiały Łączy nas Biznes i rozwijaj firmę w oparciu o praktyczną, aktualną wiedzę.
