Wakacje składkowe 2026 to możliwość uzyskania zwolnienia z opłacenia własnych wybranych składek ZUS za jeden miesiąc w roku. Rozwiązanie może zainteresować mikroprzedsiębiorców, ale nie oznacza całkowitego zwolnienia ze wszystkich należności. Zakres ulgi obejmuje określone składki przedsiębiorcy, natomiast składka zdrowotna oraz składki finansowane za pracowników pozostają poza zwolnieniem.
Kluczowe znaczenie ma nie tylko sam status przedsiębiorcy, lecz także spełnienie kilku warunków dotyczących liczby ubezpieczonych, historii przychodów, ubezpieczeń, relacji z byłym pracodawcą oraz pomocy de minimis. Wniosek RWS składa się wyłącznie elektronicznie przez konto płatnika na portalu eZUS i w odpowiednim miesiącu. Poniżej zebrano zasady wynikające z materiałów ZUS dotyczących 2026 roku. Przed wykorzystaniem informacji warto sprawdzić bieżące komunikaty ZUS, ponieważ ten materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje analizy indywidualnej sytuacji.
Wakacje składkowe 2026 — na czym polega ulga
Wakacje składkowe pozwalają przedsiębiorcy uzyskać zwolnienie z opłacenia własnych wybranych składek za jeden miesiąc w roku. Nie jest to automatyczne umorzenie ani rozwiązanie obejmujące wszystkie rozliczenia wobec ZUS. ZUS weryfikuje wniosek i może uwzględnić zwolnienie w określonym zakresie, wydać decyzję częściową albo odmowną.
Co obejmuje, a czego nie obejmuje zwolnienie
Ulga może obejmować własne składki przedsiębiorcy na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, a także dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeżeli przedsiębiorca je opłaca. Zakres zależy od sytuacji płatnika i spełnienia warunków.
Ważne ograniczenia są dwa. Po pierwsze, zwolnienie nie obejmuje składki zdrowotnej. Po drugie, nie dotyczy składek należnych za pracowników. Oznacza to, że planując rozliczenie miesiąca objętego ulgą, trzeba oddzielić własne składki podlegające ewentualnemu zwolnieniu od pozostałych zobowiązań.
Kto spełnia warunki skorzystania z ulgi
Z ulgi może skorzystać osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG, a także komornik sądowy na zasadach wskazanych przez ZUS. Sam wpis do CEIDG nie przesądza jednak o prawie do zwolnienia. Warunki trzeba analizować łącznie, ponieważ spełnienie jednego z nich, na przykład limitu ubezpieczonych, nie wystarcza.
W miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku zgłoszonych do ubezpieczeń może być nie więcej niż 10 ubezpieczonych, z uwzględnieniem przedsiębiorcy. Przy ustalaniu limitu znaczenie mogą mieć między innymi pracownicy, zleceniobiorcy objęci wskazanymi zasadami oraz osoby współpracujące.
Przedsiębiorca musi również podlegać przez co najmniej jeden dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie RWS ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia działalności. Zawieszenie działalności nie wyklucza automatycznie możliwości złożenia wniosku, ale przy spełnieniu pozostałych warunków działalność trzeba wznowić w miesiącu, za który ma przysługiwać ulga.
Kolejny warunek dotyczy przychodu. W jednym z dwóch ostatnich lat poprzedzających rok złożenia wniosku roczny przychód z działalności nie może przekroczyć równowartości 2 mln euro w złotych. Jeżeli przedsiębiorca nie miał przychodu w ostatnich dwóch latach, również może spełnić ten warunek. Nie należy samodzielnie przeliczać tej wartości bez sprawdzenia aktualnych danych i zasad stosowanych przez ZUS.
Trzeba także uwzględnić ograniczenie dotyczące prowadzenia działalności na rzecz byłego pracodawcy oraz dostępny limit pomocy de minimis. Wakacje składkowe są pomocą de minimis, a łączna wartość pomocy otrzymanej w ciągu trzech minionych lat nie może przekroczyć 300 tys. euro.
Checklista warunków przed wypełnieniem RWS
Przed rozpoczęciem formularza warto uporządkować informacje w następującej kolejności:
- status działalności i właściwe konto płatnika;
- liczba osób zgłoszonych do ubezpieczeń w wymaganym miesiącu;
- podleganie ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu przez co najmniej jeden dzień;
- historia przychodów z dwóch ostatnich lat;
- relacja z byłym pracodawcą w okresie istotnym dla oceny warunku;
- otrzymana pomoc de minimis i dostępny limit.
Taka checklista nie zastępuje weryfikacji konkretnego przypadku. Pomocne jest zebranie danych przed wysłaniem wniosku, zamiast opierania się wyłącznie na założeniu, że mała liczba pracowników automatycznie daje prawo do ulgi.
Wniosek RWS: termin, eZUS i właściwe konto
Wniosek RWS składa się wyłącznie elektronicznie z konta płatnika na portalu eZUS. Wniosek może złożyć przedsiębiorca albo odpowiednio umocowany pełnomocnik. Dokument złożony w innej formie nie jest rozpatrywany. Przy prowadzeniu spółki cywilnej trzeba zwrócić uwagę, czy wniosek jest składany z właściwego konta płatnika.
RWS należy złożyć w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który przedsiębiorca chce uzyskać zwolnienie. Wniosek dotyczący lipca 2026 roku należało złożyć najpóźniej 30 czerwca 2026 roku. Złożenie zbyt wcześnie, zbyt późno albo już w miesiącu ulgi może skutkować nierozpatrzeniem wniosku.
Termin złożenia wniosku a miesiąc ulgi
Najprościej przyjąć, że najpierw wybiera się miesiąc planowanej ulgi, a następnie pilnuje miesiąca poprzedzającego. Termin nie jest dowolny i nie można go zastąpić papierowym wnioskiem wysłanym innym kanałem. Przed złożeniem warto sprawdzić aktualne komunikaty ZUS, zwłaszcza jeżeli planowany miesiąc ulgi przypada w okresie zmian formularza lub zasad obsługi.
Jakie dane i załączniki przygotować
Formularz RWS zawiera dane identyfikacyjne płatnika oraz informacje potrzebne do potwierdzenia warunków ulgi. Przedsiębiorca powinien przygotować dane o liczbie ubezpieczonych, podleganiu ubezpieczeniom, osiągniętym przychodzie, korzystaniu z pomocy publicznej oraz sytuacji istotnej dla warunku dotyczącego byłego pracodawcy.
Zakres dokumentów może zależeć od indywidualnej sytuacji płatnika. Warto wcześniej zebrać informacje o przychodach z wymaganych lat oraz dokumenty dotyczące otrzymanej pomocy de minimis. Jeżeli przedsiębiorca posługuje się zaświadczeniami o takiej pomocy, powinien przygotować właściwe zaświadczenia zgodnie z wymaganiami ZUS. Sam wydruk z systemu SUDOP nie jest uznawany przez ZUS za zaświadczenie o pomocy de minimis.
Pomoc de minimis i formularz RWS 3.0
Wakacje składkowe stanowią pomoc de minimis, dlatego znaczenie ma nie tylko techniczne wysłanie RWS, ale również historia otrzymanej pomocy i dostępny limit. Wnioskodawca może podać łączną kwotę uzyskanej pomocy w oświadczeniu zgodnie z instrukcją ZUS. Zaświadczenia mogą skierować sprawę do obsługi ręcznej, dlatego nie należy zastępować ich wydrukiem z SUDOP.
Od 26 czerwca 2026 roku ZUS udostępnia wersję RWS 3.0. Formularz zawiera pole dotyczące wersji kodów PKD 2007 albo PKD 2025. Wybór obu wersji ma obowiązywać do 31 grudnia 2026 roku. Przed wysłaniem trzeba sprawdzić, czy używana wersja formularza jest aktualna.
Najczęstsze błędy i ryzyka formalne
Instrukcje ZUS nie tworzą statystycznego rankingu najczęstszych błędów. Można jednak wskazać praktyczne ryzyka formalne wynikające z warunków i sposobu składania RWS. Ich sprawdzenie przed wysłaniem pomaga uporządkować dokumenty, ale nie gwarantuje przyznania ulgi.
- złożenie wniosku w niewłaściwym miesiącu;
- użycie innej formy niż elektroniczne konto płatnika na eZUS;
- wybranie niewłaściwego konta przy prowadzeniu spółki cywilnej;
- nieuwzględnienie wszystkich osób przy ustalaniu limitu 10 ubezpieczonych;
- pominięcie warunku dotyczącego przychodu, byłego pracodawcy albo podlegania ubezpieczeniom;
- zaplanowanie rozliczenia tak, jakby ulga obejmowała składkę zdrowotną lub składki za pracowników.
Błędy związane z pomocą de minimis
Ryzyko dotyczy także nieprawidłowego wykazania pomocy de minimis. Przedsiębiorca powinien uwzględnić dotychczas otrzymaną pomoc i sprawdzić, czy ma dostępny limit. Nie należy zakładać, że każda firma automatycznie spełnia ten warunek.
Problemem może być również dołączenie niewłaściwego dokumentu. Wydruk z systemu SUDOP nie jest przez ZUS uznawany za zaświadczenie o pomocy de minimis. Dane należy przygotować zgodnie z formularzem i instrukcją ZUS, a zakres wymaganych dokumentów oceniać z uwzględnieniem sytuacji konkretnego płatnika.
Co zrobić po przyznaniu albo odmowie ulgi
Po uzyskaniu ulgi trzeba złożyć właściwe dokumenty rozliczeniowe, między innymi ZUS RCA i ZUS DRA, zgodnie z sytuacją płatnika. Nie ma jednego identycznego zestawu czynności dla każdego przedsiębiorcy. Nadal trzeba rozliczyć składkę zdrowotną oraz składki za pracowników, jeżeli występują.
Po wysłaniu wniosku warto monitorować konto eZUS i zapoznać się z informacją lub decyzją ZUS. Ma to znaczenie szczególnie wtedy, gdy zwolnienie zostało uwzględnione tylko częściowo albo wydano decyzję odmowną. Samo techniczne potwierdzenie wysłania formularza nie oznacza jeszcze przyznania ulgi.
Rozliczenie miesiąca objętego ulgą
Rozliczenie powinno uwzględniać zakres faktycznie przyznanego zwolnienia. Dokumenty ZUS RCA i ZUS DRA należy przygotować zgodnie z sytuacją płatnika, a należności pozostające poza ulgą ująć w rozliczeniu. W razie wątpliwości dotyczących konkretnego przypadku można skonsultować się z ZUS, księgowym lub doradcą podatkowym.
Podsumowanie i checklista przed wysłaniem RWS
Wakacje składkowe 2026 dotyczą jednego miesiąca w roku i wybranych własnych składek przedsiębiorcy. Przed wysłaniem RWS trzeba sprawdzić status działalności, liczbę ubezpieczonych, podleganie ubezpieczeniom, historię przychodów, warunek dotyczący byłego pracodawcy oraz pomoc de minimis. Wniosek składa się elektronicznie przez konto płatnika na eZUS w miesiącu poprzedzającym miesiąc ulgi. Warto użyć aktualnej wersji formularza, w tym RWS 3.0, i monitorować konto po wysłaniu. Składka zdrowotna oraz składki za pracowników pozostają do rozliczenia. Zasady należy ponownie sprawdzić w bieżących komunikatach ZUS. Sprawdź inne materiały Łączy nas Biznes i rozwijaj firmę w oparciu o praktyczną, aktualną wiedzę.
