Dofinansowanie inwestycji energetycznych w gospodarstwie rolnym ma w 2026 roku obejmować projekty związane z biogazowniami rolniczymi, energią słoneczną oraz poprawą efektywności energetycznej budynków. Nabór w ramach interwencji I.10.2 „Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej” zaplanowano od 5 października do 3 listopada 2026 r. Wnioski mają być składane elektronicznie przez Portal Rolnika.
W tym materiale porządkujemy najważniejsze informacje dla osób, które rozważają OZE w gospodarstwie rolnym albo modernizację energetyczną budynków. Artykuł ma charakter informacyjny i przedstawia stan danych wynikający z dostępnej dokumentacji. Przed podjęciem działań trzeba ponownie sprawdzić regulamin właściwego obszaru, instrukcję formularza i wymagane załączniki, ponieważ dokumentacja naboru może zostać zmieniona lub uzupełniona.
Nabór 2026 w skrócie: termin, program i sposób składania wniosku
Najważniejsze daty i kanał składania dokumentów
Nabór dotyczy interwencji I.10.2, która łączy wsparcie dla inwestycji w odnawialne źródła energii z działaniami poprawiającymi efektywność energetyczną gospodarstw rolnych. Termin przewidziany w zweryfikowanych informacjach obejmuje okres od 5 października do 3 listopada 2026 r. Dokumenty mają być składane elektronicznie za pośrednictwem Portalu Rolnika.
Ważne jest rozróżnienie między informacją o planowanym naborze a oceną konkretnego projektu. Samo złożenie dokumentów nie przesądza o przyznaniu pomocy. Wnioskodawca powinien dopasować projekt do jednego z obszarów, sprawdzić warunki podmiotowe i przygotować dokumentację zgodnie z aktualną instrukcją. Szczegółowe wymogi dla obszarów A, B i C nie powinny być automatycznie przenoszone między poszczególnymi częściami naboru.
Kto może ubiegać się o wsparcie
Podstawowa checklista wnioskodawcy
Podstawowym punktem weryfikacji jest status wnioskodawcy. Powinien on posiadać numer EP, prowadzić działalność rolniczą oraz spełniać warunki dotyczące statusu rolnika. Dokumentacja wskazuje także na warunki związane z podstawowym wsparciem dochodów, płatnościami dla małych gospodarstw albo prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej. To, który warunek ma zastosowanie, zależy od właściwego obszaru i szczegółowych zasad naboru.
W obszarze C wskazano możliwość ubiegania się o pomoc przez osobę fizyczną, osobę prawną, jednostkę organizacyjną bez osobowości prawnej albo wspólników spółki cywilnej, jeżeli prowadzą działalność rolniczą. W przypadku osoby fizycznej dokumentacja tego obszaru wskazuje również na wymóg pełnoletności.
Istotnym elementem jest szkolenie z zakresu efektywności energetycznej gospodarstwa. Powinno być odbyte nie wcześniej niż 24 miesiące przed złożeniem wniosku albo wnioskodawca powinien zobowiązać się do jego ukończenia w terminie wskazanym w dokumentacji. Sam numer EP, prowadzenie działalności rolniczej lub spełnienie warunku szkolenia nie oznacza jednak automatycznego prawa do pomocy.
Przed rozpoczęciem prac warto uporządkować podstawowe informacje:
- Status i działalność: sprawdzenie, czy wnioskodawca spełnia wymagania właściwego obszaru.
- Numer EP: potwierdzenie, że numer jest dostępny i prawidłowo wskazany w dokumentach.
- Warunki dotyczące działalności: weryfikacja zasad odnoszących się do wsparcia dochodów, małych gospodarstw albo działów specjalnych produkcji rolnej.
- Szkolenie: sprawdzenie daty ukończenia albo możliwości zrealizowania szkolenia w wymaganym terminie.
Trzy obszary inwestycji: A, B i C
Obszar A: biogazownie rolnicze
Obszar A obejmuje inwestycje dotyczące biogazowni rolniczych. W praktyce oznacza to, że projekt powinien być oceniany nie tylko przez pryzmat samej technologii, lecz także zgodności z warunkami interwencji oraz dokumentacją właściwą dla tego obszaru. Dostępne informacje nie pozwalają na indywidualną ocenę opłacalności biogazowni, dlatego przed przygotowaniem wniosku trzeba przeanalizować pełny regulamin, wymagane załączniki i ograniczenia dotyczące konkretnego projektu.
Obszar B: energia słoneczna i magazynowanie
Obszar B obejmuje instalacje produkujące energię z promieniowania słonecznego. Wskazano w nim między innymi instalacje fotowoltaiczne do 50 kW, magazyny energii elektrycznej, systemy zarządzania energią oraz określone instalacje i urządzenia współpracujące z instalacją solarną. Oznacza to, że fotowoltaika z magazynem energii może mieścić się w zakresie zainteresowania naboru, ale kwalifikowalność konkretnego zestawu zależy od szczegółowych warunków.
Przy planowaniu mocy instalacji trzeba uwzględnić zasadę zaspokajania potrzeb własnych beneficjenta. Zdolności produkcyjne instalacji wytwarzających energię nie powinny przekraczać ekwiwalentu średniego rocznego zużycia energii termicznej i elektrycznej w gospodarstwie. Nie należy więc utożsamiać maksymalnej wskazanej mocy z automatyczną zgodą na dowolnie zaplanowaną instalację.
Obszar C: efektywność energetyczna budynków
Obszar C dotyczy rozwiązań poprawiających efektywność energetyczną budynków gospodarstw rolnych. W dokumentacji wymieniono między innymi docieplenie ścian, dachów i stropów, zakup świetlików, okien, drzwi i bram, kotły na biomasę, instalacje odzyskiwania ciepła, oświetlenie LED oraz systemy monitoringu i zarządzania energią.
Zakres projektu powinien być powiązany z wymaganiami dotyczącymi budynków i efektu energetycznego. W obszarze C wskazano konieczność redukcji wskaźników EK i EP o co najmniej 30% w każdym budynku objętym wsparciem. To oznacza, że sama wymiana pojedynczego elementu nie wystarcza do oceny projektu. Trzeba sprawdzić, czy planowane działania spełnią wymagania wskazane w dokumentacji.
Limity i poziom dofinansowania
Jak czytać limit pomocy
Wsparcie może wynosić do 65% kosztów kwalifikowalnych albo kosztów ustalonych na podstawie stawek jednostkowych. Maksymalna pomoc została określona na poziomie do 1,5 mln zł dla obszaru A oraz do 200 tys. zł dla obszaru B i do 200 tys. zł dla obszaru C. Przy łączeniu obszarów obowiązują odrębne limity, dlatego nie należy sumować wartości bez sprawdzenia zasad wskazanych w dokumentacji.
Limit i intensywność pomocy są wartościami maksymalnymi. Nie oznaczają automatycznej refundacji 65% wszystkich wydatków ani prawa do otrzymania maksymalnej kwoty. Rzeczywista wysokość wsparcia zależy między innymi od kwalifikowalności kosztów, zakresu projektu, oceny wniosku i zastosowanych zasad limitowania. Nie jest to także potwierdzenie opłacalności inwestycji ani gwarancja obniżenia rachunków.
Jak przygotować projekt i dokumenty przed złożeniem wniosku
Kolejność przygotowań
Przygotowanie projektu warto rozpocząć od wyboru właściwego obszaru. Biogazownia rolnicza, instalacja solarna z magazynem energii i termomodernizacja budynku podlegają odmiennym warunkom. Następnie należy sprawdzić kwalifikowalność wnioskodawcy, numer EP, status prowadzonej działalności oraz wymóg szkolenia z efektywności energetycznej.
Kolejny etap to opis inwestycji. Powinien obejmować zakres planowanych prac, urządzenia lub rozwiązania, informacje techniczne oraz koszty przedstawione zgodnie z formularzem i instrukcją. W przypadku OZE trzeba dodatkowo zweryfikować, czy planowane zdolności produkcyjne odpowiadają potrzebom własnym gospodarstwa.
Przy inwestycjach budowlanych należy odpowiednio wcześnie sprawdzić, czy potrzebne jest zgłoszenie budowy albo pozwolenie na budowę. W zależności od rodzaju robót mogą być wymagane projekty i inne dokumenty. Weryfikacja z właściwym organem oraz specjalistą jest elementem przygotowania projektu, a nie zamiennikiem dokumentacji wymaganej przez nabór.
Praktyczna kolejność działań może wyglądać następująco:
- Wybór obszaru: przyporządkowanie planowanej inwestycji do obszaru A, B albo C.
- Weryfikacja wnioskodawcy: sprawdzenie numeru EP, działalności rolniczej i pozostałych warunków podmiotowych.
- Szkolenie: potwierdzenie spełnienia wymogu albo zaplanowanie jego ukończenia w terminie wynikającym z dokumentacji.
- Opis projektu: przygotowanie zakresu rzeczowego, danych technicznych i informacji o kosztach.
- Dokumenty budowlane: sprawdzenie potrzeby zgłoszenia, pozwolenia lub innych załączników.
- Złożenie wniosku: przekazanie kompletnej dokumentacji przez Portal Rolnika.
W obszarze C inwestycja nie może być rozpoczęta wcześniej niż w dniu złożenia wniosku. Dlatego zamówienia, roboty i inne działania związane z rozpoczęciem operacji trzeba planować z uwzględnieniem tej zasady oraz aktualnych zapisów dokumentacji.
Najważniejsze ograniczenia i ryzyka przy planowaniu projektu
Ryzyka formalne i techniczne
Najczęstsze ryzyka dotyczą niekompletnej dokumentacji, niespełnienia warunków podmiotowych, braku wymaganego szkolenia albo nieprawidłowego przypisania projektu do obszaru. Błędem może być również rozpoczęcie inwestycji przed momentem dopuszczonym w dokumentacji. W obszarze C źródło wskazuje, że operacja nie może rozpocząć się wcześniej niż w dniu złożenia wniosku, ma być realizowana bez podziału na etapy, a okres jej realizacji nie może przekroczyć 24 miesięcy od zawarcia umowy.
W obszarze C trzeba dodatkowo uwzględnić wymóg dotyczący budynków gospodarstwa oraz redukcji wskaźników EK i EP o co najmniej 30% w każdym budynku objętym wsparciem. Przy planowaniu instalacji energetycznych znaczenie ma natomiast zasada wykorzystania energii na potrzeby własne i dopasowanie zdolności produkcyjnych do zużycia gospodarstwa.
Odrębnej weryfikacji mogą wymagać kwestie budowlane, techniczne, środowiskowe, przyłączeniowe, podatkowe i związane z pomocą publiczną. Ich zakres może zależeć od rodzaju inwestycji i lokalizacji. Maksymalny limit pomocy nie oznacza gwarancji otrzymania środków, pozytywnej oceny ani opłacalności projektu.
Przed złożeniem wniosku warto więc sprawdzić aktualny regulamin właściwego obszaru, instrukcję formularza i wszystkie załączniki. Dopiero na tej podstawie można ocenić, czy przygotowany zakres inwestycji odpowiada warunkom naboru.
Podsumowując, wsparcie w ramach interwencji I.10.2 obejmuje trzy różne kierunki: biogazownie rolnicze, instalacje wykorzystujące energię słoneczną oraz poprawę efektywności energetycznej budynków. Kluczowe jest dopasowanie projektu do właściwego obszaru, sprawdzenie statusu wnioskodawcy, numeru EP i wymogu szkolenia. Przed rozpoczęciem prac trzeba zweryfikować koszty, dokumenty budowlane, limity, zasadę potrzeb własnych oraz moment rozpoczęcia inwestycji. Dane dotyczą naboru zaplanowanego na 5 października–3 listopada 2026 r. i przed działaniem wymagają ponownego sprawdzenia w aktualnej dokumentacji ARiMR i MRiRW. Sprawdź inne materiały Łączy nas Biznes i rozwijaj firmę w oparciu o praktyczną, aktualną wiedzę.
